Bij wegenis- en infrastructuurwerken stuit men tijdens de uitvoering onvermijdelijk op obstakels: onverwachte leidingen, afwijkende bodemomstandigheden of constructies die niet op de plannen staan. Leidingen worden verlegd, tracés aangepast. Wie nadien enkel over de ontwerpplannen beschikt, weet niet wat er werkelijk in de grond zit. Een as-built opmeting legt de werkelijke aanlegsituatie vast en vormt de correcte basis voor oplevering, beheer en toekomstige ingrepen.
Wat is een as-built opmeting?
Een as-built opmeting is een landmeetkundige registratie van infrastructuur of wegenis na voltooiing van de werken. De opmeting legt de feitelijke toestand vast: de exacte ligging en hoogteligging van rijbanen, fietspaden en voetpaden, de tracés van rioleringen en nutsleidingen, de positie van putten, kolken en andere infrastructuurelementen.
Het resultaat is een as-built plan in DWG- en PDF-formaat dat de werkelijke uitvoering weergeeft, niet het oorspronkelijke ontwerp. Dat plan dient als opleveringsdocument, als basis voor beheer van de infrastructuur en als verplichte input voor de bijwerking van het GRB.
Waarom is de timing zo kritiek?
Bij wegenis- en rioleringswerken is de timing van de as-built opmeting bepalend voor de bruikbaarheid ervan. Rioleringen, drainagebuizen en andere ondergrondse leidingen moeten ingemeten worden voor ze bedekt worden. Eens de sleuf gedicht is, is de exacte ligging niet meer visueel te controleren. Wie dat moment mist, werkt achteraf op basis van schattingen of ontwerpplannen die niet noodzakelijk de werkelijkheid weerspiegelen.
Wat wordt opgemeten?
- Tracé en hoogteligging van de riolering: assen, putten, kolken, aansluitleidingen en overstorten
- Rijbaan, fietspaden en voetpaden: breedte, hoogteligging, dwarsprofielen en lengteprofielen
- Verhardingen en boordstenen: ligging en hoogte van kantstroken, inritten en verharde oppervlakken
- Nutsleidingen: tracé van aanliggende of nieuw aangelegde kabels en leidingen indien meegenomen in de opdracht
- Groenaanleg en waterlopen: ligging van aangeplante zones, grachten of waterloopwijzigingen indien van toepassing
As-built opmeting en GRB-bijhouding
Het GRB is de officiële basiskaart van Vlaanderen en dient als referentie voor nutsbedrijven, nooddiensten, gemeenten en tal van andere toepassingen. Om die kaart actueel te houden verplicht het GRB-decreet overheden en nutsbedrijven om na wegenis- en infrastructuurwerken een as-builtplan in te dienen bij Digitaal Vlaanderen. De verplichting geldt voor werken groter dan 50 m² die meerdere GRB-objecten wijzigen, zoals wegconstructies en verhardingen. Kleinere ingrepen zijn vrijgesteld.
Het as-builtplan moet opgesteld worden conform de GRB-skeletspecificaties en ingediend worden uiterlijk één maand na voltooiing van de werken. De verantwoordelijkheid ligt bij het opdrachtgevend bestuur, maar de effectieve opmaak en aanlevering kan worden toevertrouwd aan een landmeter of topograaf van de referentielijst van Digitaal Vlaanderen.
Conclusie
Een as-built opmeting sluit een wegenis- of infrastructuurproject af met een nauwkeurig beeld van wat er effectief aangelegd is. Ze voldoet aan de GRB-bijhoudingsplicht, vormt de basis voor beheer en onderhoud en voorkomt discussies bij toekomstige ingrepen in de buurt van de infrastructuur. Plan de opmeting tijdig in afstemming met de werfplanning, zodat leidingen en tracés correct vastgelegd worden voor ze niet meer zichtbaar zijn.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet de riolering ingemeten worden?+
Het exacte tracé en de ligging van de buizen worden best ingemeten voor de sleuf gedicht wordt, omdat die informatie nadien niet meer visueel te controleren is. Vloeipeilen en putcoördinaten kunnen achteraf nog via de inspectieputten opgemeten worden, maar voor een volledige as-built registratie is inmeten tijdens de uitvoering de meest betrouwbare werkwijze.
Is een as-built opmeting verplicht bij wegenis- en rioleringswerken?+
Niet wettelijk verplicht, met uitzondering van de GRB-bijhoudingsplicht voor overheden en nutsbedrijven. In de praktijk is een as-built opmeting echter vrijwel altijd opgenomen in het bestek voor de uitvoering van wegenis- en rioleringswerken.