Opdrachtgevers gaan er soms van uit dat een drone overal ingezet kan worden. In de praktijk is dat niet het geval. Belgische regelgeving en Europese verordeningen bepalen waar een drone mag vliegen, op welke hoogte en onder welke voorwaarden. Bepaalde zones zijn volledig gesloten, andere vereisen een voorafgaande toestemming.
Wie dit niet weet, vliegt onbewust illegaal of ontdekt te laat dat een vlucht op de geplande locatie niet zomaar mogelijk is. Een professionele droneoperator kent de regelgeving en vraagt tijdig de juiste toelatingen aan.
Het Europese kader: drie categorieën
Sinds 1 januari 2021 gelden in België de Europese EASA-verordeningen (EU 2019/947 en 2019/945). Die delen drones en vluchten in drie categorieën in op basis van risico.
- Open categorie: lichte drones op beperkte hoogte, onderverdeeld in klassen (A1, A2, A3) die bepalen hoe dicht bij mensen gevlogen mag worden. Geen voorafgaande toestemming nodig voor de vlucht zelf, maar bepaald luchtruim — zoals zones rond luchthavens — blijft ook in deze categorie verboden of toestemmingsplichtig
- Specifieke categorie: complexere vluchten boven bebouwde gebieden, dicht bij mensen, buiten visueel zicht (BVLOS) of met zwaardere toestellen. Vereist een risicoanalyse (PDRA of SORA) of een goedgekeurd standaardscenario (STS)
- Gecertificeerde categorie: vluchten met een hoog risicoprofiel, vergelijkbaar met bemande luchtvaart. Zeldzaam en vereist formele certificering
Geografische beperkingen: waar mag een drone niet vliegen?
Ongeacht de categorie zijn er geografische zones die geheel of gedeeltelijk gesloten zijn voor drones. Skeyes, de Belgische luchtvaartautoriteit, beheert het Belgische luchtruim en legt die beperkingen vast in UAS-geografische zones.
- Luchthavenzones (CTR): rond de grote luchthavens van Brussel-Nationaal, Luik, Charleroi, Antwerpen, Oostende en Gent gelden uitsluitingszones waar zonder uitdrukkelijke toestemming van Skeyes niet mag gevlogen worden
- Militaire zones: boven militaire installaties, vliegvelden en oefenterreinen gelden permanente of tijdelijke vliegverboden
- Dichtbevolkte gebieden: vluchten boven aaneengesloten bebouwing of grote mensenmenigten zijn in de open categorie verboden of sterk beperkt
- Overige gesloten zones: helihavens, gevangenissen, modelbouwterreinen met eigen luchtruim en andere beschermde locaties hebben elk hun eigen beperkingen
- Tijdelijke beperkingen (NOTAM): evenementen, noodoperaties of speciale vliegoperaties kunnen een tijdelijke vluchtbeperking instellen via een NOTAM (Notice to Airmen). Die beperkingen zijn soms met korte vooraankondiging van kracht
Hoe controleert u of een locatie vrij is?
De Belgische overheid biedt Droneguide aan als hulpmiddel. Op dat platform kunt u een locatie ingeven en zien welke zones van toepassing zijn en welke toestemmingen nodig zijn. Het geeft een overzicht van de geldende UAS-geografische zones en linkt door naar de juiste aanvraagprocedures.
Actuele tijdelijke beperkingen zijn raadpleegbaar via de NOTAM-databank van Skeyes. Die informatie verandert dagelijks en dient vlak voor een geplande vlucht opnieuw gecontroleerd te worden.
Wat doet Urban360 voor uw project?
Urban360 opereert als gecertificeerde UAS-operator onder de specifieke categorie met een eigen Specific Operations Risk Assessment (SORA). Dat betekent dat we beschikken over de nodige goedkeuringen, verzekeringen en pilotencertificaten om professionele dronevluchten uit te voeren, ook in zones die voor recreatieve gebruikers gesloten zijn.
Voor elke opdracht voeren we vooraf een locatiecheck uit. Is de locatie in een beperkte zone gelegen, dan vragen we de vereiste toestemming aan bij Skeyes of de relevante militaire autoriteit. Die toestemming kan, afhankelijk van de zone en het type vlucht, enkele werkdagen tot meerdere weken in beslag nemen.
Bij de offertevraag vragen we naar het adres en de aard van de locatie. Zo kunnen we meteen inschatten of bijkomende toelatingen nodig zijn en wat de impact is op de planning.
Wanneer is een locatie problematisch?
- Locaties binnen een CTR van een luchthaven: een toestemming van Skeyes is vereist
- Stedelijke omgevingen met aaneengesloten bebouwing: vluchten zijn mogelijk maar vereisen een toestemming en een risicoanalyse. Urban360 beschikt over een gepaste vergunning hiervoor
- Locaties dicht bij militaire installaties: toestemming van de militaire overheid is vereist; de doorlooptijd is onzeker
- Locaties met een actieve NOTAM: vlucht kan tijdelijk onmogelijk zijn, ongeacht de aard van de opdracht
- In havenzones: bijkomende regels van havenbeheerders of andere autoriteiten kunnen van toepassing zijn
- Boven waterwegen of in havenzones: bijkomende regels van havenbeheerders of andere autoriteiten kunnen van toepassing zijn
Aandachtspunten
- Toestemmingen kunnen niet altijd op korte termijn verkregen worden. Plan drone-opdrachten in beperkte zones met voldoende tijdsbuffer
- Privé-eigendom en luchtruimregels zijn onafhankelijk van elkaar. Toestemming van de grondeigenaar volstaat niet om legaal te vliegen in een beperkte zone
- Weersomstandigheden kunnen ook een factor zijn: hevige wind, neerslag of beperkt zicht maken een vlucht onmogelijk, ook als alle toelatingen zijn verkregen
- Een recreatieve dronegebruiker die zonder toestemming in een beperkte zone vliegt, riskeert een administratieve boete en inbeslagname van het toestel. Als professionele operator vermijden wij die risico's door de regelgeving consequent te volgen
Conclusie
Een drone mag niet overal vliegen. Geografische beperkingen, luchthavenzones, militaire gebieden en tijdelijke vliegverboden maken dat elke locatie vooraf gecontroleerd moet worden. Urban360 voert die controle uit voor elk project en vraagt de nodige toestemmingen aan. Wie zijn locatie tijdig doorgeeft, vermijdt onaangename verrassingen in de planning.
Veelgestelde vragen
Mag een drone vliegen boven mijn privé-eigendom?+
De grondeigenaar heeft geen zeggenschap over het luchtruim boven zijn eigendom. Het luchtruim valt onder de Europese en Belgische luchtvaartregelgeving. Uitzondering zijn geozones: beheerders van een geozone — zoals een militaire site of een andere beschermde zone — kunnen wel beperkingen opleggen voor het luchtruim boven hun gebied.
Hoe lang op voorhand moet een toestemming worden aangevraagd?+
Dat hangt af van de zone. Voor een CTR rond een commerciële luchthaven rekent u best op twee tot vijf werkdagen. Voor militaire zones of complexe locaties kan de doorlooptijd langer zijn. Bij dringende opdrachten nemen we contact op met de betrokken autoriteiten, maar een snelle behandeling is niet gegarandeerd.
Wat als de locatie in een beperkte zone ligt?+
Wij vragen de benodigde toestemming aan en informeren u over de verwachte doorlooptijd. In sommige gevallen is een vlucht volledig onmogelijk, bijvoorbeeld boven bepaalde militaire installaties of bij een actieve NOTAM. We geven dat tijdig aan zodat u uw planning kunt aanpassen.